لزوم تغییر نگاه نسبت به مسائل توسعه و برنامه ­ریزی[1]

دکتر حسین نمازی[2]

نزدیک به 70 سال است که ما در کشور برنامه ­ریزی را آغاز کرده ­ایم و سابقه و تجربه­ مان در این زمینه از بسیاری کشورهای جنوب شرق آسیا بیشتر است. اما در دستیابی به اهداف توسعه و برنامه­ ریزی از آنها عقب­ تر هستیم. با وجود سابقه طولانی در برنامه ­ریزی و اجرای دوازده برنامه هنوز نتوانسته­ ایم به رشد پایدار، اشتغال پویا و پایدار، تعادل مستمر و با ثبات و ثبات متغیرهای کلیدی و ارتقای وضعیت اجتماعی و رفاه مناسب همراه با عدالت و توازن و تعادل اجتماعی دست یابیم. این در حالی است که در طی اجرای برنامه­ های فوق منابع بسیار زیادی صرف کرده و هزینه ­های بالایی متحمل شده­ایم. اکنون که در آستانه تدوین برنامه ششم توسعه قرار داریم ضرورت دارد با نگاهی به تجارب طولانی در تدوین و اجرای برنامه­ های توسعه از گذشته درس بیاموزیم تا برنامه ­های آینده را طوری تدوین کنیم که ناکامی­ های گذشته تکرار نشود و اجرای برنامه ما را به وضع بهتری ارتقا دهد. در همین راستا شاخه اقتصاد گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم اقدام به برگزاری همایشی ی ک­روزه کرد که در آن بعضی از صاحبنظران دانشگاهی و میدان اجرا و عمل، نظرهای خود را به صورت مقاله ارائه کردند. موضوع مقالات عمدتاً حول مسأله اهداف توسعه، اقتضائات تولید دانش ­بنیان و اشتغال پایدار، رشد مستمر و پایدار و احصاء برخی موانع تحقق اهداف برنامه­ ها، وضعیت کسب و کار و فعالیت­ های نامولد و وضعیت نظام تأمین مالی متمرکز بود. وجه مشترک تأکیدات همه مقالات این بود که ما در آستانه برنامه ششم به تغییر نگاه نسبت به مسائل توسعه و برنامه­ ریزی نیاز داریم و باید قبل از هر چیز دیدگاه خود را نسبت به مفهوم توسعه، الزامات و اقتضائات آن و نیز الزامات برنامه ریزی کارا تغییر دهیم. با صِرف شوک ­درمانی و رهاسازی امور به حال خود نمی ­توان به اهداف تعالی­ بخش دست یافت. باید به زمینه ­های نهادی، سیاسی، اجتماعی و حتی فکری و ذهنی توسعه، به ریشه ­کنی فساد و به اصطلاح ساختارها هم توجه کرد و در برنامه­ های توسعه سیاست­ هایی را گنجاند که فساد را محدود کرده، ساختار نهادی را ارتقاء داده و فضای کسب و کار را مناسب­تر سازد و هویت نهادهای سیاسی، مالی و اجتماعی را با تصحیح کارکرد آنها احیاء کند و ارتقاء دهد. امید است این تلاش اندک بتواند به متصدیان امور در بهبود و ارتقاب امور در آستانه تدوین برنامه ششم کمک کند.

 

[1] - این یادداشت مقدمه مجموعه مقالات سمینار الزامات برنامه­ریزی در آستانه برنامه ششم توسعه است. این مجموعه زیر نظر آقای دکتر حسین نمازی و به همت گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم منتشر شده است.

[2]- عضو پیوسته و دبیر فرهنگستان علوم، استاد اقتصاد دانشگاه شهیدبهشتی

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر سید محمد بلورچیان
معجزات سیلیکون در عصر جدید
IMAGE گفتگو با دکتر یوسف ثبوتی
به مردم اعتماد کردیم
IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
غربت فیلسوف بودن
IMAGE گفتگو با دکتر غلامرضا اعوانی
فلسفه در چین
IMAGE گفتگو با دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
ذهن بدون سؤال بیدار نیست

جدید ترین تصاویر