در آستانه تشکیل دولت جدید و احیاناً معرفی فردی جدید برای وزارت علوم، اعضای شاخه های ریاضی و فیزیک فرهنگستان علوم، در اظهار نظری خواسته‌ها و انتظارات خود را از وزیر علوم و وزارت علوم ابراز کرده و اظهار امیدواری نموده اند که این نکات مورد توجه و استفاده مسئولان ذیربط قرار گیرد. اظهار نظر شاخه های ریاضی و فیزیک که با نامه ای به امضای آقای دکتر یوسف ثبوتی رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان برای تعدادی از مسئولان ذیربط ارسال شده، بدین شرح است:

***

«در آستانه تشکیل دولت جدید و احیاناً معرفی فردی جدید برای وزارت علوم، به عنوان جمعی از اعضای فرهنگستان علوم که سابقه‌ای طولانی در کسوت استادی دانشگاه داریم خواسته‌ها و انتظارات خود را از وزیر علوم و وزارت علوم ابراز می‌کنیم. امید داریم که این نکات مورد توجه و استفاده مسئولان ذی‌ربط قرار گیرد:

(1) جایگاه وزارت علوم
شأن وزارت علوم از دو لحاظ قابل تامل و بررسی است: وزارت علوم در دولت و در تناسب و تعامل با سایر اعضای کابینه، و رابطه متقابل وزارت علوم و دانشگاه ها.
وزارت علوم متولی تثبیت اهمیت علوم و دیدگاه علمی در جامعه و توسعه کشور در بین سایر وزراتخانه‌هاست و از این حیث وزیر علوم مسئول تبیین جایگاه علوم در برنامه‌ریزی‌های دولت و وزارت‌خانه‌های دیگر است؛ نه تنها برنامه‌ریزی در تمامی شئون بایستی با روش های جاافتاده علمی باشد، بلکه باید راه را برای پیشبرد علوم و استفاده درست از فناوریهای نوین هموار نماید. استفاده درست از فناوری ها به معنای فرهنگ صحیح استفاده از آنها در تعامل و سازگاری با فرهنگ و محیط زیست کشور است. از این لحاظ انتظار داریم وزیر علوم از این نقطه نظر در هیئت دولت نقش ارشادی داشته باشد.
از طرف دیگر وزارت علوم متولی برنامه‌ریزی برای علم کشور است و از این لحاظ جایگاهی ستادی دارد و نه تصدی امور. وزارت علوم باید هماهنگ‌کننده، سیاستگذار و ارائه دهنده اطلاعات و تحلیل های راهبردی به دانشگاه ها باشد و نه کنترل کننده و مدیریت کننده آنها. خواسته اول و جدی ما از وزیر علوم نشاندن وزارت علوم در جایگاه ستادی در ارتباط با دانشگاه هاست و این مهم لازمه پیشرفت علم و ارتقای کیفیت دانشگاه ها و موسسات پژوهشی است.

(2) بایسته‌های جایگاه ستادی وزارت علوم
(2-1) آیین‌نامه‌های وزارتی مهمترین ابزار برای جهت‌دهی به فعالیت های دانشگاه ها و موسسات پژوهشی است. لذا لازم است این آیین‌نامه‌ها با توجه به برنامه‌ها و اسناد بالادستی و با تحلیل دقیق داده‌ها از وضعیت موجود تهیه شوند. در هر آیین‌نامه‌ای باید بخشی کلیدی به ارزیابی جدی و ادواری نتایج آن و در صورت نیاز اصلاح آیین‌نامه، اختصاص یابد. این مهم معمولاً در آیین‌نامه‌های ما مغفول مانده است. به علاوه، باید توجه شود که ارزیابی به معنای نظارت در هنگام اجرا نیست؛ نظارت خود مقوله‌ای مهم و مفهوماً مجزاست.
(2-2) آیین‌نامه‌ها معمولاً بر پایه آمارهای کمّی موجود تهیه شده‌اند و ما دچار نوعی "آمارسالاری" شده‌ایم. در تدوین آیین‌نامه‌ها باید به بُعدتعیین معیار (استاندارد) کیفیت توجه ویژه شود. به عبارت صریح­تر، آمار دقیق به خودی خود ارزش خوب یا بد ندارد؛ این مدل های مختلف برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری مندرج در آنها هستند که به داده‌های آماری ارزش می‌دهند و در هدف‌گذاری ها و راهبرد‌های یک برنامه درست علمی بایستی کیفیت، معیارها و ارتقا آن حرف اول و آخر را بزند.
(2-3) با توجه به تفاوت های بنیادین "دانشگاه" با "کالج"، اطلاق نام دانشگاه به هر بنگاه آموزشیِ صدور مدرک تحصیلی آفت بزرگی است که گریبان نظام دانشگاهی ما را گرفته است. جایگاه ستادی وزارت علوم ایجاب می‌کند که بسیار جدی‌در دو سطح نرم (کار فرهنگی و تبیینی) و سخت (تهیه آیین‌نامه‌های مناسب، فکر شده و سنجیده) برای رفع وضع نابسامان فعلی اقدام نماید.
(2-4) جایگاه ستادی وزارت علوم ایجاب می‌کند که به جز تبیین راهبردهای کلان ملی، به برنامه‌ریزی و پروژه‌های علمی دانشگاه‌ها ورود نکند بلکه بسترهای حمایتی پروژه‌های علمی را مهیا نماید.
(2-5) مساله بیکاری فارغ‌التحصیلان از معضلات جدی اجتماعی است و در عملکرد و کیفیت دانشگاه ها به شدت تاثیر دارد. لازم است وزارت علوم اقدام جدی برای تامین، حفظ و توسعه بازار کار دانش‌آموختگان در رشته‌های علوم پایه و منحصر نکردن استخدام در آموزش و پرورش به خروجی های دانشگاه های خاص به عمل آورد.
(2-6) گام های جدی در جهت استقلال دانشگاه‌ها که ذیلاً چند مورد آن ذکر می‌شود، ضروری است:
الف - تغییر آیین‌نامه مدیریت دانشگاه‌ها- آیین‌نامه فعلی آیین‌نامه دولت دهم است وبر اساس آن همه پست‌های اجرایی دانشگاه‌ها انتصابی است. بیشتر دانشگاه‌ها، به ویژه دانشگاه‌های برتر شایسته داشتن مدیریت‌های انتخابی در تمام سطوح اند.
ب - تقویت و تحکیم تفویض کامل اختیار به دانشگاه‌ های پیشرو و برتر کشور در تدوین برنامه‌ های درسی و ارجاع دانشگاه‌ های دیگر به برنامه‌ های درسی این دانشگاه‌ ها.
پ - واگذاری انتخاب دانشجویان دکتری به دانشگاه‌ ها، ترویج آزمون های مشابه جی.آر.ای توسط سازمان سنجش و ایجاد سازوکار لازم برای پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی بر اساس نیازهای کشور.
ت - منسوخ کردن روش بسیار نامناسب استخدام متمرکز هیات علمی و کمیته انتصابی جذب، واگذاری استخدام اعضای هیات علمی به دانشگاه‌ ها و استناد به عدم سوء پیشینه به جای گزینش.
ث - تغییر نگرش در آیین‌نامه ارتقا در راستای بررسی کیفی پرونده‌ های ارتقا و تصویب آنها توسط کمیته‌ های منتخب، مانند دانشگاه‌ های معتبر دنیا و ترویج ارزیابی‌ های کیفی کارهای پژوهشی و کم­رنگ کردن اتکا به ارزیابی‌ های کمّی.

(3) توجه به علوم تجربی و آزمایشگاه‌ ها
(3-1) با توجه به هزینه‌بر بودن راه‌اندازی و تجهیز آزمایشگاه‌ های روزآمد، لازم است که تقویت و گسترش شبکه آزمایشگاه‌ های علمی ایران (شاعا) هر چه بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
(3-2) در جهت تاسیس آزمایشگاه‌ های راهبردی و ملی، ایجاد شبکه چنین آزمایشگاه‌ هایی و اتصال آن به شاعا اقدام جدی شود. در این زمینه کارگروهی از افراد مبرز و مجرب در زمینه تجهیز، راه‌اندازی و پژوهش تجربی و آزمایشگاه در سطح معاونت پژوهشی وزارت علوم تشکیل و برنامه‌ریزی در این خصوص به آنها واگذار گردد.

(4) علم مقوله‌ ای است جهانی 
(4-1) ارتباطات بین‌المللی لازمه پیشرفت علمی کشور است و باید گسترش یابد. انتطار می‌رود فرصت‌های مطالعاتی و شرکت در کنفرانس‌های معتبر بین‌المللی تامین مالی و تشویق شوند و یکی از ضوابط ارتقا باشند.
(4-2) برگزاری کنفرانس‌های معتبر بین‌المللی در کشور از طریق ارائه خدمات ویزا و حمایت مالی تسهیل و ترغیب شود.

امیدواریم مقامات مسئول و سیاست­گذار کشور به نکات مورد اشاره بذل توجه فرمایند و ان شاء الله گامی مناسب حال زمان و جهان جهانی شده ­‌ای که در آن هستیم برداشته باشیم.

من الله توفیق و علیه التکلان».

 

 

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر سید محمد بلورچیان
معجزات سیلیکون در عصر جدید
IMAGE گفتگو با دکتر یوسف ثبوتی
به مردم اعتماد کردیم
IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
غربت فیلسوف بودن
IMAGE گفتگو با دکتر غلامرضا اعوانی
فلسفه در چین
IMAGE گفتگو با دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
ذهن بدون سؤال بیدار نیست

جدید ترین تصاویر