لزوم تغییر نگاه نسبت به مسائل توسعه و برنامه ­ریزی[1]

دکتر حسین نمازی[2]

نزدیک به 70 سال است که ما در کشور برنامه ­ریزی را آغاز کرده ­ایم و سابقه و تجربه­ مان در این زمینه از بسیاری کشورهای جنوب شرق آسیا بیشتر است. اما در دستیابی به اهداف توسعه و برنامه­ ریزی از آنها عقب­ تر هستیم. با وجود سابقه طولانی در برنامه ­ریزی و اجرای دوازده برنامه هنوز نتوانسته­ ایم به رشد پایدار، اشتغال پویا و پایدار، تعادل مستمر و با ثبات و ثبات متغیرهای کلیدی و ارتقای وضعیت اجتماعی و رفاه مناسب همراه با عدالت و توازن و تعادل اجتماعی دست یابیم. این در حالی است که در طی اجرای برنامه­ های فوق منابع بسیار زیادی صرف کرده و هزینه ­های بالایی متحمل شده­ایم. اکنون که در آستانه تدوین برنامه ششم توسعه قرار داریم ضرورت دارد با نگاهی به تجارب طولانی در تدوین و اجرای برنامه­ های توسعه از گذشته درس بیاموزیم تا برنامه ­های آینده را طوری تدوین کنیم که ناکامی­ های گذشته تکرار نشود و اجرای برنامه ما را به وضع بهتری ارتقا دهد. در همین راستا شاخه اقتصاد گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم اقدام به برگزاری همایشی ی ک­روزه کرد که در آن بعضی از صاحبنظران دانشگاهی و میدان اجرا و عمل، نظرهای خود را به صورت مقاله ارائه کردند. موضوع مقالات عمدتاً حول مسأله اهداف توسعه، اقتضائات تولید دانش ­بنیان و اشتغال پایدار، رشد مستمر و پایدار و احصاء برخی موانع تحقق اهداف برنامه­ ها، وضعیت کسب و کار و فعالیت­ های نامولد و وضعیت نظام تأمین مالی متمرکز بود. وجه مشترک تأکیدات همه مقالات این بود که ما در آستانه برنامه ششم به تغییر نگاه نسبت به مسائل توسعه و برنامه­ ریزی نیاز داریم و باید قبل از هر چیز دیدگاه خود را نسبت به مفهوم توسعه، الزامات و اقتضائات آن و نیز الزامات برنامه ریزی کارا تغییر دهیم. با صِرف شوک ­درمانی و رهاسازی امور به حال خود نمی ­توان به اهداف تعالی­ بخش دست یافت. باید به زمینه ­های نهادی، سیاسی، اجتماعی و حتی فکری و ذهنی توسعه، به ریشه ­کنی فساد و به اصطلاح ساختارها هم توجه کرد و در برنامه­ های توسعه سیاست­ هایی را گنجاند که فساد را محدود کرده، ساختار نهادی را ارتقاء داده و فضای کسب و کار را مناسب­تر سازد و هویت نهادهای سیاسی، مالی و اجتماعی را با تصحیح کارکرد آنها احیاء کند و ارتقاء دهد. امید است این تلاش اندک بتواند به متصدیان امور در بهبود و ارتقاب امور در آستانه تدوین برنامه ششم کمک کند.

 

[1] - این یادداشت مقدمه مجموعه مقالات سمینار الزامات برنامه­ریزی در آستانه برنامه ششم توسعه است. این مجموعه زیر نظر آقای دکتر حسین نمازی و به همت گروه علوم انسانی فرهنگستان علوم منتشر شده است.

[2]- عضو پیوسته و دبیر فرهنگستان علوم، استاد اقتصاد دانشگاه شهیدبهشتی

1000 کاراکتر باقی مانده


جدید ترین تصاویر

سخنرانی
یکصد و هجدهمین جلسه مجمع عمومی فرهنگستان علوم (96/4/22)_10
افتتاح کتابخانه جدید فرهنگستان علوم (96/4/22)_6
اولین جلسه شورای همگانی گروه علوم مهندسی درسال 96_3

پخش فیلم