جایگاه کتاب در توسعه فرهنگ

یادداشت دکتر محمدرضا عارف

آقای دکتر محمدرضا عارف عضو پیوسته فرهنگستان علوم و عضو شورای­عالی انقلاب فرهنگی به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی یادداشتی با موضوع «جایگاه کتاب در توسعه فرهنگ» مرقوم کرد. متن یادداشت بدین شرح است:

«کتاب و جایگاه آن مسأله مهمی است. اعتقاد دارم فرهنگ زیربنای توسعه است. در فرهنگ، کتاب نقش کلیدی دارد. کتاب زیربنای تمدن بشری است. به ویژه در عصر حاضر که روزگار دانش و تعقل و فرهنگ و تکنولوژی است، کتاب از بهترین وسایل ایجاد ارتباط و تفهیم و تفاهم به شمار می­رود. به بیانی دیگر، حتی در روزگار رادیو، تلویزیون، ماهواره، رایانه و اینترنت، هنوز هم کلام مکتوب یعنی کتاب، وسیله بسیار خوب و ارزشمندی برای انتقال دانش­، گسترش بینش­، القای مفاهیم و ارزش­ها و توسعه فکری و فرهنگی جوامع به شمار می­رود. در واقع، جامعه­ای که می­خواهد آزاد و آگاه زندگی کند، حتماً باید به کتاب با چشم دیگری بنگرد. در چنین جامعه­ای، هرگاه وفاقی مبتنی بر رشد و توسعه بخواهد شکل بگیرد، می­باید کتاب به عنوان یک عنصر اصلی و تأثیرگذار در آن مطرح باشد و والاترین جایگاه را در همه نهادهای فردی و اجتماعی از آن خود سازد. به گونه­ای که هیچ­کس، در هیچ­جا، هیچ عذری برای کتاب نخواندن نداشته باشد. زیرا کتاب یکی از راه­های کسب دانایی، توانایی و موفقیت است و آدمی را در فهم و درک درست و تمییز راست از ناراست، مدد می­رساند.

مهمترین مسأله در حوزه نشر اقتصاد نشر است. میزگردها و جلسات متعددی برگزار شده تا کتابخوانی در کشور رواج پیدا کند و قطعاً اولین شرط آن ارزان­کردن کتاب است. باید راهکارهایی به ویژه در حوزه فرهنگ نشر ارائه شود و در این حوزه نگاه فرهنگی و درازمدت حاکم باشد. گاهی به دلیل برخوردهای سلیقه­ای و مسائل جاری، سیاستی که باید در فرهنگ نشر داشته باشیم، نداریم. در حال حاضر شمارگان کتاب در کشورهای اسلامی پایین­تر از کشورهای غربی است که باید این مسأله در حوزه نشر پیگیری شود. ایران ناشران بین­المللی دارد که آثار متنوعی در حوزه عربی و لاتین منتشر می­کنند و این امر می­تواند عاملی برای تعامل باشد. باید نگاه به حوزه فرهنگ، درازمدت باشد و از این مسیر، کتاب، نقش کلیدی در توسعه فرهنگ دارد. کتاب، به معنای ظهور و بروز خرد و اندیشه انسان است و به همان اندازه که اندیشه و خرد دارای حرمت است، کتاب، نویسنده کتاب، نشردهنده آن و خواننده کتاب نیز دارای حرمت و احترام است. در دنیای کتاب هم باید زمینه را برای نوشتن آرام‌تر و راحت‌تر و بدون دغدغه فراهم کنیم. به نظر می­رسد باید تلاش بیشتری در حرمت اهل قلم صورت بگیرد. این قلم مورد احترام خالق و آفریننده جهان است که به این قلم او قسم یاد کرده است. مسئولان باید زمینه را برای فعالیت فرهنگدوستان آماده کنند؛ باید مشکلات را از پیش پای نشر و از جمله نشر کتاب بردارند».

****

روابط عمومی فرهنگستان علوم

 

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
فلسفه، توسعه و روشنفکری
IMAGE گفتگو با دکتر سیدمصطفی محقق داماد
الهیات محیط زیست
IMAGE گفتگو با دکتر محمد شاهدی
اهمیت مصرف پروتئین
IMAGE گفتگو با دکتر سید محمد بلورچیان
معجزات سیلیکون در عصر جدید

جدید ترین تصاویر

یکصد و نوزدهمین جلسه مجمع عمومی (96/06/30)_6
سخنرانی
سخنرانی
یکصد و نوزدهمین جلسه مجمع عمومی (96/06/30)_3

پخش فیلم