سمینار چالش­ های آموزش زیست ­شناسی به همت شاخه زیست­ شناسی گروه علوم پایه فرهنگستان علوم در تاریخ پنجشنبه 13 مهرماه 1396 در تالار اجتماعات فرهنگستان برگزار شد. این مراسم که با حضور و خیر مقدم­گویی آقای دکتر یوسف ثبوتی رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان، آقای دکتر حسن ابراهیم­زاده رئیس شاخه زیست شناسی گروه علوم پایه و آقای دکتر علی فرازمند دبیر سمینار آغاز شد، با سخنرانی 5 تن از استادان به شرح ذیل ادامه یافت.

آقای دکتر عباس بازرگان استاد دانشگاه تهران سخنرانی خود را تحت عنوان «آموزش زیست­ شناسی و اشتغال­پذیری دانش ­آموختگان» آغاز کرد. ایشان ضمن تأکید بر نظارت و ارزشیابی کیفیت آموزش علوم به دانش­آموختگان، کیفیت آموزش ­های پیش ­دانشگا­هی را مهم ارزیابی کرد چرا که هدف آموزش عالی را یادگیری و توانمند کردن زیست­ شناس به سمت تغییر جهان (و نه تخریب محیط ­زیست) برای رسیدن به توسعه پایدار دانست. ایشان در ادامه 10 مهارت مورد انتظار دانش ­آموختگان قرن 21 را نام برد از جمله توانایی حل مسائل پیچیده، تفکر انتقادی، احساس مسئولیت اجتماعی، مهارت­ های کار­آفرینی، هوش هیجانی و غیره. و در نهایت پیشنهاد کرد که کمیته ارزیابی کیفیت گروه­ های آموزشی زیست­ شناسی کشور تشکیل شود.

آقای دکتر غلامرضا لموکی عضو هیأت علمی دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر پردیس علوم دانشگاه تهران سخنرانی خود را تحت عنوان «آموزش و پژوهش ­های بین­ رشته ­ای» ایراد کرد. ایشان بر اهمیت یافتن پرسش در پژوهش ­های بین رشته­ ای تأکید کرد و اینکه پرسش یافت شده ذاتاً مثل یک موجود زنده عمل می­کند و اندام ­هایی دارد و مسئولیت هماهنگی اندام ­ها با خود پرسش است. سخنران اهمیت ریاضیات را در هر شاخه تخصصی بیان کرد و اعلام کرد که ریاضی به عنوان ابزار مدل سازی در هر نوع فعالیت آموزشی و پژوهشی بین رشته­ ای حضوری اجتناب ناپذیر دارد.

آقای دکتر رضا ندرلو عضو هیأت علمی دانشکده زیست ­شناسی دانشگاه تهران سخنرانی خود را تحت عنوان «ضرورت تبیین مبانی نظری زیست­ شناسی» ایراد کرد. ایشان بر ضرورت مطالعه فلسفه هر علم و در اینجا فلسفه زیست­ شناسی تأکید کرد و وظیفه فلسفه علم را بررسی نوع نگرش دانشمند برشمرد و مطالعه کتاب فلسفه زیست­ شناسی اثر آلکس رزنبرگ را پیشنهاد کرد. سخنران معتقد بود در زیست شناسی باید تاریخ را در نظر بگیریم. وقتی علت­ های نزدیک را می بینیم، فیزیولوژی و ساختار فرد را بررسی می ­کنیم ولی وقتی علت های دور را می بینیم، ساختار "گونه" و سیر تکاملی را بررسی می کنیم. در هر پژوهشی، پرسش بیانگر هدف و فرضیه بیانگر مسیر است. دانشجویان باید نحوه استفاده از نظریه­ها را یاد بگیرند.

دکتر رضا عطاریان، دندانپزشک، سخنان خود را تحت عنوان «اصطلاح­شناسی و آموزش علوم» این­گونه بیان کرد «واژه» عمومی است و با معنا سر وکار دارد ولی «اصطلاح» در علم به کار برده می­شود و با مفهوم سر و کار دارد. اصطلاح بر اساس تعریف شکل می­گیرد و تعریف بر اساس مفهوم. سخنران ضمن تعریف اصطلاح­ شناسی، در مورد اختلال در فعالیت­ های اصطلاح­ گزینی، تعریف نگاری و مفهوم نمایی صحبت کرد و در نهایت چنین نتیجه گیری کرد که با توجه به اینکه «مفهوم» محور مشترک علم اصطلاح شناسی و علوم تخصصی مختلف است، همزمان کردن آموزش اصطلاح شناسی و آموزش علوم می تواند اثر هم­افزایی در یادگیری مفاهیم علمی داشته باشد.

دکتر عطا کالیراد دانش ­آموخته (PH.D) زیست شناسی تکاملی دانشگاه هوستون سخنرانی خود را تحت عنوان «نقش آموزش تفکر علمی در مقابله با گسترش شبه علم و ضد علم» بیان کرد و در مورد نحوه ارزیابی رشد شبه علم و زوال علم درآمریکا صحبت نمود. ایشان تفکر پست مدرن را عامل مهم رشد شبه علم برشمرد و معتقد بود میان افراد تحصیلکرده نیز تفکرات شبه علمی و ضد علمی وجود دارد و صرفاً با ارائه داده و مدل و نظریه نمی­توان فرد را وادار به تفکر علمی کرد بلکه او دارای سیستم عصبی خاصی است که از تفکر علمی می­گریزد. بنابراین، علاوه بر آموزش روش علمی باید افراد را از مشکلات سیستم عصبی خود آگاه کرد.

این مراسم با سخنان آقای ثبوتی رئیس گروه علوم پایه به پایان رسید. ایشان علم زیست شناسی را یکی از پیچیده ترین نظام ­های علمی قلمداد کرد که خداوند آفریده است اظهار داشت که علم بشر در این مورد اندک است و بحث در مورد مطالبی که علم کافی از آن وجود نداشته باشد، منجر به افکار متضاد می­ شود. ایشان در پایان تأکید کرد که خود و فعالیت­ های انجام شده را دست کم نگیرید و خوش­بینانه ­تر به کار خود و همکارانتان توجه کنید.

 

روابط عمومی فرهنگستان علوم

 

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر محمد شاهدی
اهمیت مصرف پروتئین
IMAGE گفتگو با دکتر سید محمد بلورچیان
معجزات سیلیکون در عصر جدید
IMAGE گفتگو با دکتر یوسف ثبوتی
به مردم اعتماد کردیم
IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
غربت فیلسوف بودن
IMAGE گفتگو با دکتر غلامرضا اعوانی
فلسفه در چین

جدید ترین تصاویر

سمینار چالش های آموزش زیست شناسی (96/07/13)_7
سومین دوره تجلیل از پژوهشگران جوان برجسته علوم پایه کشور-منتخب فرهنگستان علوم، اردیبهشت96_6
یکصد و نوزدهمین جلسه مجمع عمومی (96/06/30)_2
یکصد و هجدهمین جلسه مجمع عمومی فرهنگستان علوم (96/4/22)_9

پخش فیلم