شماره سوم از دوره جدید نشریه «نامه فرهنگستان علوم» با موضوع تغییر اقلیم و گرمایش زمین، توسط فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران منتشر شد.

مقالات و مطالب منتشرشده در این شماره مربوط به تعهدات بین­ المللی ایران در قبال تغییر اقلیم و گرمایش زمین است که با نظارت آقای دکتر یوسف ثبوتی تنظیم و چاپ شده است. شماره سوم نشریه نامه فرهنگستان علوم با سخن سردبیر مجله آقای دکتر سیدمصطفی محقق­ داماد با عنوان «روابط انسان و طبیعت از دیدگاه قرآن مجید» آغاز می­ شود. پیشگفتار این شماره به قلم آقای دکتر یوسف ثبوتی عضو پیوسته و رئیس گروه علوم پایه فرهنگستان علوم است. ایشان در پیشگفتار اظهار می­ دارد: ««کنواسیون چارچوب سازمان ملل برای تغییر اقلیم»[1] از بدو تأسیس تاکنون، ۱۹۹۲ – ۲۰۱۶ میلادی، ۲۲ نشست اعضا  [Conference of Parties (COP)]داشته است. مهمترین آن COP21 پاریس است. در این نشست اعضا به اجماع توافق کردند دمای زمین را تا سال 2050 حداکثر به 2 درجه بالاتر از دمای دوران پیش­ صنعتی (1750میلادی) محدود کنند و حداکثر توان خود را به کار برند که این دما از 5/1 درجه بالاتر نرود. برای هر کدام از کشورها، کشورهای صنعتی پیشرفته، کشورهای با اقتصاد در حال گذار و کشورهای به جا مانده از فروپاشی کشورهای سوسیالیستی شوروی، و کشورهای در حال توسعه نیز وظیفه و نقشی تعیین شده، تا کنوانسیون را در رسیدن به اهداف یاری دهند و زمین را از سرنوشتی که ممکن است ناهنجاری­هایی داشته باشد نجات بخشند. آقای دکتر ثبوتی در ادامه می­ افزاید: رئیس جمهور کشورمان، آقای دکتر حسن روحانی، نیز در نشست پاریس شرکت و اعلام کرد:

  1. ایران داوطلبانه خواهد کوشید نشر گازهای گل­خانه­ای خود را از سال 2020 تا سال 2030 به‌میزان 4 % نسبت به سناریوی پایه کاهش دهد.
  2. ایران، مشروط به این­که تحریم­های بین­المللی برداشته شود و منابع مالی لازم به دست آید، خواهد کوشید نشر گازهای گل­خانه­ای خود را، نسبت به سناریوی پایه[2] تا 8 % دیگر پائین بیاورد».

آقای دکتر ثبوتی ادامه می­ دهد: «در بهمن ۱۳۹۴، آقای دکتر نصرت­ا... ضرغام، رئیس صندوق حمایت از پژوهش­گران کشور، از اینجانب خواست پژوهشی در کم و کیف تعهدات کشورمان در قبال نهادهای جهانی ترتیب دهم و معلوم شود، در مقابله و سازگاری با تغییر اقلیم و گرمایش زمین و تحقق مسئولیت­هایی که در قبال نهادهای جهانی پذیرفته­ایم، جهت­گیری کشور چگونه باید باشد. علاوه بر آن بخش­های مختلف کشور اعم از عمومی و خصوصی چه‌کار باید بکنند، چگونه باید بکنند. با کدام تکنولوژی، مهارت­های انسانی، و منابع مالی این وظایف را به انجام رسانند. و مهمتر از همه با کدام چشم­انداز و بینش آینده‌نگرانه برای رسیدن به هدف گام بردارند». دکتر ثبوتی ادامه می­دهد: «از نیمه فروردین 1395 هر هفته روزهای شنبه جمعی از صاحبنظران فرهنگستانی، دانشگاهی، و دستگاه­های اجرایی و بدنه کارشناسی کشور از بخش­های محیط­زیست، انرژی، آب، کشاورزی، منابع طبیعی، بهداشت و سلامت، صنعت، خدمات، تجارت، و غیره گرد هم می­آیند و روی موضوعات زیر هم­اندیشی می­کنند:

  • سناریوهای توسعه کشور با توجه به چشم­انداز آینده و سیاست­های ملی و منطقه­ای کشور
  • نشر گازهای گل­خانه­ای کشور و سیاست­های دولتی و ملی برای کاهش آن
  • ارزیابی آسیب­­­پذیری­های ناشی از تغییر اقلیم و راه­کارهای سازگاری با آن
  • تحلیل­های آماری و دیده­بانی­ برای سازگاری با تغییر اقلیم و کاستن از آثار زیان بار آن
  • راهبردهای ملی برای لحاظ کردن پیامدهای خوش و ناخوش تغییر اقلیم در توسعه پایدار کشور

   برای هرکدام از بندهای بالا و زیربندهای فراوان آنها کارگروهی متشکل از 5 - 6 صاحب نظر گرد هم می­آیند، موضوع را در 3 الی 5 جلسه بررسی می­کنند، و سرانجام نظر مشورتی نهایی را در قالب دو گزارش، 1- گزارش برای مدیران و تصمیم­گیران، با ذکر جزییات، 2- گزارش برای آگاهی مردم، با ادبیاتی ساده­تر و در نوشته‌هایی کوتاه­تر تدوین می­کنند. امید دارم سری گزارش­هایی که تحت عنوان: تعهدات بین‌المللی ج.ا.ایران در قبال تغییر اقلیم و گرمایش زمین بر اساس تعهدات بین­المللی COP 21 منتشر می­شوند، چه با عنوان «برای مدیران» و چه در زیر نام «خلاصه برای مردم» گامی در جهت ادای دین تهیه کنندگان آن به کشور و جامعه باشد.

آقای دکتر ثبوتی در پایان خاطر نشان می­کند: طرح به سفارش صندوق حمایت از پژوهشگران انجام گرفته و هزینه­های آن از طرف صندوق تأمین شده است. محل انجام طرح فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران بوده و از امکانات اداری و خدماتی فرهنگستان استفاده شده است. از هر دو نهاد صمیمانه سپاسگزارم».

عناوین مطالب و گزارش­ها و مقالات چاپ­شده در این شماره مجله نامه فرهنگستان عبارتند از:

  • چکیده توافق­های اجلاس بیست و یکم تغییر اقلیم سازمان ملل متحد، پاریس

دکتر یوسف ثبوتی – حامد زندی

  • تغییر اقلیم، پیش­نگری و برنامه­ریزی

دکتر مجید حبیبی نوخندان – دکتر ایمان بابائیان

  • بررسی روند انتشار گازهای گلخانه­ای در ایران و جهان (گزارشی برای آکاهی­سازی عمومی / طرح ملی تغییر آب و هوا / سازمان حفاظت محیط­زیست)

تهیه و تنظیم: مهندس محمدصادق احدی

  • درباره بخش انرژی

دکتر یدا... سبوحی - حسام قدکساز - حسین خواجه­پور - لیلا بابائی - علی حسین نژاد

 - نیلوفر صالحی - آیدا شاهرخ

  • چالش­ها و فرصت­های بهره­برداری از مشعل­های صنعت نفت و گاز

دکتر یدا... سبوحی - دکتر معصومه برارزاده - امیر وهاب­پور - حسام قدکساز –

محمد طهماسب­زاده - سارا شاد دل - محمد شجاعی

  • ارزیابی آسیب­پذیری و سازگاری در بخش آب

دکتر هدایت فهمی

  • اثرات تغییر اقلیم بر کشاورزی و امنیت غذایی

دکتر هدایت فهمی

  • تغییر اقلیم و سلامت

دکتر علیرضا مصداقی­نیا - دکتر علی اردلان - دکتر منا خالقی­راد - عارفه موسوی

  • تغییر اقلیم و جنگل­ها در ایران

دکتر پدرام عطارد

  • فلات ایران و چشمه­های گرد و غبار مؤثر بر آن

دکتر حمیدرضا خالصی­فرد

  • نگاهی بر پیامدهای تغییر اقلیم، آسیب­پذیری، سازگاری و توسعه پایدار با تأکید بر پدیده گرد و غبار

دکتر عباس رنجبر - دکتر ساویز صحت کاشانی - امیرحسین نیک­فال - ماهان صابری

  • مدیریت پسماندهای شهری و اثرات زیست­محیطی و اجتماعی آن

          مینا کلاگر - نیلوفر صالحی

  • نگرشی بر نحوه ایجاد سیستم­های ملی MRV و جارجوب اندازه­گیری، گزارش­دهی و اعتبارسنجی برنامه اقدام­های ملی کاهش، NAMAs

مهندس محمد مهدی غفاری

  • جلسه هم­اندیشی پیرامون «مسائل اقتصادی مرتبط با اجرای تعهدات بین­المللی ایران»

دکتر مسعود نیلی - دکتر یوسف ثبوتی- دکتر بهرام طاهری - دکتر هوشنگ مهریار –

دکتر سعدا... نصیری قیداری - دکتر محمد سلطانیه – دکتر هدایت فهمی – دکتر خالقی­راد

  • پیامدهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و محیط زیستی

دکتر محمد سلطانیه

  • جلسه هم­اندیشی پیرامون «مسائل اجتماعی، فرهنگی و اداری» (1) و (2)

دکتر جعفر توفیقی - دکتر یوسف ثبوتی - دکتر هوشنگ مهریار - دکتر بهرام طاهری-

 دکتر محمد سلطانیه - دکتر یدا... سبوحی

  • جلسه هم اندیشی پیرامون «حرکت­های موجود بر روی تعهدات و برنامه­های مشارکت ملّی در سطح بین­المللی»

دکتر بهرام طاهری

  • تحلیل جایگاه محیط­زیست در قوانین برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

دکتر سید محمد مجابی

  • پیوست 1

«گزارش مشروح توافق­های اجلاس بیست و یکم تغییر اقلیم سازمان ملل متحد، همراه با پیشینه مذاکرات و جزییات ناشی از نتایج اصلی توافقات»

ترجمه و ویراستاری: حامد زندی، دکتر یوسف ثبوتی

«برنامه مشارکت ملّی مد نظر جمهوری اسلامی ایران برگرفته از کارگروه ملی تغییر آب و هوا ویژه نهایی­سازی برنامه مشارکت ملی

ویراستار: دکتر یوسف ثبوتی

  • پیوست 2

اثرات تغییر اقلیم طرح  کلان ملی «بررسی و مدیریت خشکسالی» و برنامه ریزی­های کلان کشور

مجری محوری طرح کلان ملی «بررسی اثرات تغییر اقلیم و مدیریت خشکسالی»

     دانشگاه شهید بهشتی، مرکز مطالعات سنجش از دور و GIS

 

 

[1] UNFCCC: United Nations Frame work Convention on Climate Change

[2] BAU: Business As Usual

1000 کاراکتر باقی مانده


IMAGE گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی
فلسفه، توسعه و روشنفکری
IMAGE گفتگو با دکتر سیدمصطفی محقق داماد
الهیات محیط زیست
IMAGE گفتگو با دکتر محمد شاهدی
اهمیت مصرف پروتئین
IMAGE گفتگو با دکتر سید محمد بلورچیان
معجزات سیلیکون در عصر جدید
IMAGE گفتگو با دکتر یوسف ثبوتی
به مردم اعتماد کردیم

جدید ترین تصاویر

افتتاح کتابخانه جدید فرهنگستان علوم (96/4/22)_5
یکصد و نوزدهمین جلسه مجمع عمومی (96/06/30)_3
سومین دوره تجلیل از پژوهشگران جوان برجسته علوم پایه کشور-منتخب فرهنگستان علوم، اردیبهشت96_8
سخنرانی گروه علوم دامپزشکی (96/06/19)_2

پخش فیلم